♦ Od wielu lat obowiązuje poprawny taki zapis tego typu nazw ulic:ulica 8 Marca, ulica 1 Maja, ulica 3 Maja, ulica 11 Listopada.

W skrócie poprawny zapis tego typu nazw ulic wygląda następująco:

ul. 8 Marca, ul. 1 Maja, ul. 3 Maja, ul. 11 Listopada.

Najnowsza, obowiązująca od 1 stycznia 2026 roku, kodyfikacja Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w tym zakresie niczego nie zmienia.

■ Obowiązująca, w Konstantynowie Łódzkim, przynajmniej od 1933 roku nazwa ulicy 1 Maja już wtedy (przed II wojną światową) powinna mieć zapis właśnie taki: ulica 1 Maja (ul. 1 Maja).

■ Forma z końcówką fleksyjną, np. „1-go Maja” lub „Pierwszego Maja” czy „3-go Maja” lub „Trzeciego Maja”, pojawiała się sporadycznie na tabliczkach, ale już wtedy (przed II wojną światową) uważano ją za niepoprawną lub przestarzałą. Norma ortograficzna z 1936 r. (wprowadzona przez Komitet Ortograficzny Polskiej Akademii Umiejętności) nie zakazywała dodawania końcówek po cyfrach, promując zapis bez „-go”.

■ Współczesna norma (zalecana od lat przez Rady Języka Polskiego i słowniki PWN) to ul. 1 Maja czy ul. 3 Maja – bez końcówek fleksyjnych i z wielką literą w nazwie miesiąca jako części nazwy święta. Błędy typu „1-go Maja” czy 3-go Maja na tabliczkach to pozostałość dawnych nawyków, krytykowana już przed wojną.

■ Zapis typu „8-go Marca” (w Konstantynowie Łódzkim tę nazwę nadano 26 lutego 1951 r.) funkcjonujący na tabliczkach jest nieuprawniony nawet w przypadku ewentualnie błędnego zapisu w dokumencie terenowej rady narodowej nadającej nazwę tej ulicy.

■ Dodajmy, że Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN jest jedynym organem uprawnionym (na mocy Ustawy o języku polskim) do kodyfikowania normy ortograficznej (i interpunkcyjnej), ale Rada odpowiada tylko za opracowanie zmian, natomiast ewentualne decyzje dotyczące konsekwencji ich wprowadzenia mają charakter administracyjny i należą do kompetencji organów państwa, organów samorządowych itp.

W związku ze zmianami kodyfikacyjnymi (obowiązującymi od początku 2026 r.) nie trzeba wymieniać tabliczek informacyjnych np. na urzędach czy ulicach, a Centralna Komisja Egzaminacyjna zastosuje pięcioletni okres przejściowy, podczas którego będą obowiązywały stare i nowe zasady.

Bernard Cichosz