 |  |
Warto pamiętać w roku 2023 
Sponsor KAS-y 
BUS 3 LINIA ES-KA-ES: Konstantynów Łódzki - Pabianice 
BUS LINIA Szadek - Łódź 
III edycja, 2018 
PKOl 
Bernard Cichosz, red. nacz. "43bis" 
ZDJĘCIA 
Przemówienie PREZYDENTA Andrzeja Dudy o świcie w Gdyni-Stocznia wejdzie do historii Polski. Każdy patriota powinien go wysłuchać! (Krzysztof Wyszkowski) 
NIEPLANOWANE 
LIRYKA, LIRYKA...
Słowa i muzyka
Ks. prof. Czesław S. Bartnik Szczególna misja europosła 
INWESTYCJE 2022-2024/5 NASZ RAPORT: Konstantynów Łódzki drugi rok w środku rankingu, ale niżej niż poprzednio. Czy słaby 2024 rok zapoczątkował tendencję spadkową?
■ W ostatnich dwóch latach samorządy terytorialne dysponowały, na inwestycje, ogromnymi środkami finansowymi z programów rządowych. Po rekordowym 2023 roku nastąpiło znaczące ograniczenie tej pomocy rządowej w tym zakresie. Nie nastąpiło jednak jeszcze natychmiastowe wyhamowanie wydatków gmin na ten cel w 2024 roku, bo wówczas jeszcze trwał czas faktycznych realizacji inwestycji i wypłat dotacji dla samorządów pochodzących od rządu (natomiast znacznie zmalały dopłaty z funduszy unijnych).
■ Najnowszy Ranking inwestycji dwutygodnika „Wspólnota” (chociaż obejmuje okres trzyletni 2022-2024 uwzględniający dwa poprzednie lata wysokiego wsparcia rządowego inwestycji samorządowych) dokumentuje, w odniesieniu do Konstantynowa Łódzkiego, znaczny spadek wydatków inwestycyjnych (per capita) w samym 2024 roku. Wynika to ze słabszego ostatniego trzylecia (2023-2024) od trzylecia poprzedniego (2021-2023).
■ Konstantynów Łódzki niemal przez całą minioną dekadę znajdował się, w rankingu inwestycji, wśród najsłabszych MIASTECZEK. W dwóch ostatnich notowaniach nasze miasto znalazło się już w środku stawki, ale notowanie ostatnie (2022-2024) jest już nieco gorsze od poprzedniego (2021-2023) co wynika z znaczącego pogorszenia sytuacji inwestycyjnej naszego miasta w minionym 2024 roku. Czy słaby 2024 rok zapoczątkował tendencję spadkową?
■ Pozycja Konstantynowa Łódzkiego w Polsce i w Łódzkiem (w historii Rankingu):
♦ 2013-2015: miejsce w Polsce: 280. (w Łódzkiem: 12.)
♦ 2014-2016: miejsce w Polsce: 378. (w Łódzkiem: 12.)
♦ 2015-2017: miejsce w Polsce: 490. (w Łódzkiem: 19.)
♦ 2016-2018: miejsce w Polsce: 510. (w Łódzkiem: 20.)
♦ 2017-2019: miejsce w Polsce: 531. (w Łódzkiem: 21.)
♦ 2018-2020: miejsce w Polsce: 564. (w Łódzkiem: 24.)
♦ 2019-2021: miejsce w Polsce: 550. (w Łódzkiem: 23.)
♦ 2020-2022: miejsce w Polsce: 589. (w Łódzkiem: 26.)
♦ 2021-2023: miejsce w Polsce: 289. (w Łódzkiem: 18.)
♦ 2022-2024: miejsce w Polsce: 300. (w Łódzkiem: 27.)
15 października 2025 portal WSPÓLNOTA (wspolnota.org.pl/rankingi/) opublikował zawsze wyczekiwany przez jst Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2022-2024 (per capita). Ranking dwutygodnika „Wspólnota” oparty jest na danych ze sprawozdań budżetowych.
Poniżej informacje o miejscu Konstantynowa Łódzkiego w Polsce, w Łódzkiem oraz szersza analiza wydatków inwestycyjnych samorządów w całej posiadanej historii rankingów (dziesięć okresów trzyletnich: 2022-2024, 2021-2023, 2020-2022, 2019-2021, 2018-2020, 2017-2019, 2016-2018, 2015-2017, 2014-2016 i 2013-2015) ze szczególnym uwzględnieniem naszego miasta.
Wielkość inwestycji samorządowych w latach 2023 i 2024, w całej Polsce, wyraźnie wzrosła.W ostatnich dwóch latach samorządy terytorialne dysponowały, na inwestycje, ogromnymi środkami finansowymi z programów rządowych. Po rekordowym 2023 roku nastąpiło znaczące ograniczenie tej pomocy rządowej w tym zakresie. Nie nastąpiło jednak jeszcze natychmiastowe wyhamowanie wydatków gmin na ten cel w 2024 roku, bo wówczas jeszcze trwał czas faktycznych realizacji inwestycji i wypłat dotacji dla samorządów pochodzących od rządu (natomiast znacznie zmalały dopłaty z funduszy unijnych).
METODA RANKINGU
Metoda rankingu jest identyczna jak w ubiegłym roku i dwa lata temu. Autorzy pod uwagę brali całość wydatków majątkowych [uzasadnieniem dla uwzględnienia wydatków majątkowych (a nie tylko inwestycyjnych) jest fakt, że np. wydatki na dokapitalizowanie spółek są de facto często przeznaczane na wsparcie projektów inwestycyjnych. W ten sposób chcieli uniknąć dużych, chwilowych wahań wskaźnika będącego podstawą rankingu. Wydatki inwestycyjne, zwłaszcza z mniejszych jednostkach, cechują się znaczną cyklicznością. W poszczególnych latach mogą być bardzo wysokie, co wiąże się z realizacją ważnej inwestycji, by potem okresowo spadać do znacznie niższego poziomu.
Pozycja Konstantynowa Łódzkiego w Rankingu wydatków inwestycyjnych (w Polsce / w Łódzkiem) w trzyletnich okresach:
280. / 12. (okres: 2013-2015)
378. / 12. (2014-2016)
490. / 19. (2015-2017)
510. / 20. (2016-2018)
531. / 21. (2017-2019)
564. / 24. (2018-2020)
550. / 23. (2019-2021)
589. / 26. (2020-2022)
289. / 18. (2021-2023)
300. / 27. (2022-2024)
Konstantynów Łódzki niemal przez całą minioną dekadę znajdował się, w rankingu inwestycji, wśród najsłabszych MIASTECZEK. W dwóch ostatnich notowaniach nasze miasto znalazło się już w środku stawki, ale notowanie ostatnie (2022-2024) jest już nieco gorsze od poprzedniego (2021-2023) co wynika z znaczącego pogorszenia sytuacji inwestycyjnej naszego miasta w minionym 2024 roku. Czy słaby 2024 rok zapoczątkował tendencję spadkową?
RANKING WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH SAMORZĄDÓW
[2022-2024 (2021-2023, 2020-2022, 2019-2021, 2018-2020, 2017-2019, 2016-2018, 2015-2017, 2014-2016, 2013-2015)]
Pozycja Konstantynowa Łódzkiego w województwie łódzkim i w kraju (wśród wszystkich MIASTECZEK woj. łódzkiego)
♦ MIASTECZKA (inne aniżeli wojewódzkie, powiatowe i na prawach powiatu)
{pozycja w Polsce – miasto – średnie wydatki inwestycyjne per capita w zł [w latach 2022-2024 (2021-2023, 2020-2022, 2019-2021, 2018-2020, 2017-2019, 2016-2018, 2015-2017, 2014-2016; 2013-2015)]}
1. miejsce (1, 1, 1, 1, 1, 4, 1, 1, 1) / 6. (4, 6, 1, 3, 4, 87, 3, 4, 5)
Uniejów 5664,46 (6262,12; 3428,13; 4668,05; 3792,38; 3350,11; 1055,85; 2048,45; 2458,69; 2419,50)
2. miejsce (3, 2, 5, 7, 7, 7, 6, 8, 7) / 7. (8, 28, 46, 220, 194, 209, 242, 250, 163)
Kamieńsk 5596,62 (4390,22; 2109,19; 1552,27; 974,73; 994,55; 766,25; 522,99; 502,10; 656,20)
3. miejsce (2) / 9. (7, 516*, 1286*, 1431*, 1375*)
Jeżów 5424,35 (4651,85)
4. miejsce / 31. (69*, 289*, 333*, 331*)
Osjaków 3598,58
5. miejsce / 32. (41*, 77*, 16*, 20*)
Inowłódz 3592,65
6. miejsce (4) / 33. (20, 22*, 64*, 207*, 244*)
Ujazd 3562,88 (3079,51)
7. miejsce / 39. (327*, 1143*, 1089*, 622*)
Parzęczew 3452,86
8. miejsce / 50. (219*, 104*, 425*, 584*)
Kiernozia 3297,17
9. miejsce / 53. (136*, 431*, 758*, 1113*)
Białaczów 3226,41
10. miejsce (24) / 63. (430, 172*, 188*, 214*, 340*)
Dąbrowice 3093,57 (1124,84)
11. miejsce / 64. (578*, 645*, 1470*, 1515*)
Grabów 3092,90
12. miejsce (5, 3, 3, 3, 4, 5, 10, 14, 19) / 82. (35, 54, 23, 32, 39, 107, 305, 409, 487)
Wolbórz 2873,06 (2742,35; 1716,57; 1793,44; 1781,94; 1544,56; 1008,09; 444,76; 341,29; 283,99)
13. miejsce (8, 20, 13, 18, 15, 15, 13, 15, 18) / 85. (97, 457, 375, 456, 472, 473, 370, 414, 441)
Tuszyn 2844,24 (2042,06; 698,02; 679,84; 597,91; 507,10; 406,86; 393,68; 335,97; 337,32)
14. miejsce (9, 14, 16, 14, 13, 12, 11, 13, 11) / 87. (113, 311, 392, 388, 385, 400, 309, 389, 299)
Przedbórz 2831,90 (1946,53; 924,10; 657,77; 685,11; 641,98; 499,34; 443,31; 356,19; 464,91)
15. miejsce / 88. (349*, 907*, 913*, 760*)
Żarnów 2830,11
16. miejsce (7, 10, 9, 9) / 111. (90, 190, 209, 285, 926*, 1418*)
Lututów 2662,53 (2058,14; 1161,72; 954,29; 838,52)
17. miejsce (6, 5) / 119. (57, 98, 662*, 1031*, 1025*)
Bolimów 2585,49(2399,49; 1438,94)
18. miejsce (21, 17, 18, 21, 23, 23, 22, 18, 13) / 205. (308, 416, 456, 547, 580, 584, 544, 448, 366)
Szadek 2150,17 (1372,24; 772,81; 564,86; 408,39; 254,04; 180,69; 221,22; 310,53; 399,09)
19. miejsce (10, 13, 17, 23, 19, 21, 15, 4, 4) / 214. (117, 243, 414, 560, 522, 535, 389, 94, 110)
Złoczew 2126,47 (1932,46; 1050,36; 627,02; 379,03; 415,47; 308,23; 378,04; 781,90 792,40)
20. miejsce (11, 4, 7, 6, 6, 11, 12, 17, 15) / 225. (152, 94, 155, 185, 135, 279, 349, 444, 368)
Warta 2092,92 (1804,82; 1445,41; 1087,18; 1056,29; 1143,86; 651,43; 412,85; 313,22; 398,14)
21. miejsce (12, 11, 10, 8) / 248. (192, 228, 275, 231, 891*, 1162*)
Piątek 2033,69 (1646,76; 1077,22; 831,34; 954,92)
22. miejsce / 253. (1485, 1506, 1390, 1376)
Bolesławiec 2028,00
23. miejsce (16, 12, 12, 15, 11, 9, 8, 10, 14) / 255. (250, 235, 367, 411, 325, 262, 299, 290, 367)
Krośniewice 2018,58 (1490,77; 1068,65; 691,92; 652,97; 741,32; 684,60; 455,90; 453,59; 398,76)
24. miejsce (19, 24) / 261. (301, 565,1228*, 1237*, 1208*)
Lutomiersk 2004,83 (1380,52; 525,41; 540,79; 541,17; 524,68; 419,23; 552,99; 638,99; 658,83)
25. miejsce (13, 7, 6, 4, 3, 2, 4, 6, 9) / 273. (196, 121, 68, 35, 26, 39, 64, 141, 208)
Koluszki 1969,67 (1629,75; 1355,50; 1430,54; 1751,02; 1713,21; 1291,35; 879,01; 652,09; 588,02)
26. miejsce (14, 21, 21, 12, 9, 8, 14, 7, 5) / 292. (203, 491, 497, 365, 292, 213, 381, 170, 148)
Drzewica 1892,93 (1619,80; 655,46; 517,53; 722,61; 784,83; 761,80; 388,19; 605,75; 699,28)
27. miejsce (18, 26, 23, 24, 21, 20, 19, 12, 10) / 300. (289. 589, 550, 564, 531, 510, 490, 378, 280)
Konstantynów Łódzki 1872,20 (1408,69 (454,63; 428,06; 372,00; 394,83; 353,60; 280,99; 365,59; 481,32)
28. miejsce (15, 6, 4, 5, 5, 3, 2, 2, 2) / 305. (224, 113, 36, 63, 73, 58, 13, 15, 21)
Stryków 1854,66 (1563,50; 1370,76; 1659,26; 1525,76; 1355,85; 1183,55; 1402,80; 1325,73; 1277,28)
29. miejsce (22, 15, 20, 20, 22, 22, 23, 23, 23) / 318. (348, 378, 489, 534, 558, 556, 578, 573, 537)
Błaszki 1785,13 (1284,35; 837,82; 528,22; 432,30; 337,50; 262,96; 159,58; 156,39, 212,09)
30. miejsce (20, 8, 2, 2, 2, 1, 3, 5, 8) / 364. (305, 132, 8, 6, 6, 11, 36, 114, 195)
Rzgów 1677,62 (1373,84; 1316,19; 2254,82; 2857,19; 2921,03; 1764,28; 1010,46; 714,77; 612,06)
31. miejsce (23, 18, 22, 19, 17, 19, 17, 16, 6) / 380. (370, 425, 502, 489, 485, 488, 427, 433, 153)
Zelów 1639,94 (1242,21; 758,40; 509,77; 519,08; 483,54; 388,89; 341,17; 318,78; 679,35)
32. miejsce (25, 16, 15, 10. (8, 6, 5, 9, 12) / 420. (437, 390, 389, 294, 233, 200, 213, 262, 318)
Biała Rawska 1540,79 (1107,25; 825,97; 660,60; 827,62; 906,29; 784,83; 563,62; 485,92; 444,92)
33. miejsce (17, 9, 8, 17, 16, 14, 16, 11, 16) / 495. (257, 133, 201, 436, 475, 462, 395, 367, 400)
Sulejów 1355,91(1472,20; 1314,91; 982,43; 626,12; 502,86; 427,98; 372,05; 377,39; 368,36)
34. miejsce (29, 25, 24, 22, 18, 16, 21, 22, 20) / 540. (612, 573, 573, 558, 517, 477, 500, 543, 504)
Głowno 1229,55 (623,71; 496,84; 387,24; 391,01; 422,50; 403,72; 271,89; 211,60; 264,59)
35. miejsce (31, 27, 25, 25, 20, 17, 20, 20, 21) / 597. (632, 618, 600, 569, 526, 479, 499, 494, 506)
Żychlin 1061,42 (534,26; 355,19; 280,88; 359,79; 407,01; 402,90; 272,05; 272,70; 260,65)
36. miejsce (26) / 614. (477, 1349*, 1044*, 1155*, 1248*)
Rozprza 997,60 (1009,09)
37. miejsce (27, 19, 19, 16, 10, 10, 9, 19, 17) / 649. (557, 426, 465, 426, 315, 276, 304, 474, 428)
Działoszyn 819,36 (834,48; 750,85; 556,47; 637,06; 759,14; 655,46; 446,10; 288,32; 347,27)
38. miejsce (30, 23, 14, 13, 14, 13, 7, 3, 3) / 666. (625, 543, 384, 372, 433, 422, 258, 72, 76)
Aleksandrów Łódzki 664,98 (574,09; 556,63; 669,01; 717,05; 571,61; 475,38; 508,42; 843,66; 904,32)
39. miejsce (28, 22, 11, 11, 12, 18, 18, 21, 22) / 669. (607, 509, 333, 356, 377, 481, 462, 533, 513)
Ozorków 655,00 (643,12; 614,65; 743,24; 738,15; 653,92; 401,48; 313,21; 227,20; 251,61)
*Pozycje gmin (Białaczów, Bolesławiec, Bolimów, Dąbrowice, Grabów, Inowłódz, Jeżów, Kiernozia, Lutomiersk, Lututów, Osjaków, Parzęczew, Piątek, Rozprza, Ujazd, Żarnów) w rankingu gmin wiejskich.
Poniżej liderzy i outsiderzy we wszystkich kategoriach
{pozycja w Polsce – miasto/woj./pow./gmina – średnie wydatki inwestycyjne per capita w zł [w latach 2022-2024 (2021-2023, 2020-2022, 2019-2021, 2018-2020, 2017-2019, 2016-2018, 2015-2017, 2014-2016; 2013-2015)]}
♦ MIASTECZKA
1. (2, 4, 4, 5) Łeba (pomorskie) 10248,71
>>>>>
300. (289, 589, 550, 564, 531, 510, 490, 378, 280) Konstantynów Łódzki 1872,20 (1408,69; 454,63; 428,06; 372,00; 394,83; 353,60; 280,99; 365,59; 481,32)
>>>>>
680. (643, 629, 606, 417) Trzemeszno (wielkopolskie) 444,89
Spadek Konstantynowa Łódzkiego o 11 pozycji.
♦ WOJEWÓDZTWA:
1. (1, 5, 5, 3) podkarpackie 430,41
>>>>>
12. (14, 15, 15, 14, 15, 16, 16, 16, 16) łódzkie 233,95 (192,05; 144,26; 129,27; 125,98; 90,92; 68,68; 71,27; 84,38; 97,36)
>>>>>
16. (13, 11, 4, 8) lubelskie 198,86
♦ MIASTA WOJEWÓDZKIE:
1. (2, 12, 5, 9, 10) Warszawa 3131,89
>>>>>
9. (11, 5, 12, 14, 17) Łódź 2121,96 (2088,29; 1563,47; 1398,62; 1235,16; 1066,83; 907,83; 1271,29; 1498,32; 1607,91)
>>>>>
18. (18, 18, 17, 13) Białystok 1133,26 (1077,40)
Minimalny awans Łódzkiego.
♦ POWIATY:
1. (4, 20, 52, 8) siemiatycki (podlaskie) 2130,23
>>>>>
311. (305, 314, 309, 293, 286, 296, 301, 286, 268) pabianicki 130,39 (119,01; 55,69; 64,74; 91,17; 94,88; 75,29; 53,42; 56,64; 68,31)
>>>>>
314. (312, 288, 265, 274) stargardzki 99,42
Wśród 21 sklasyfikowanych powiatów woj. łódzkiego powiat pabianicki ciągle jest najgorszy. Najlepszy w Łódzkiem jest powiat brzeziński (37. w kraju).
♦ MIASTA NA PRAWACH POWIATU:
1. (1, 1, 1, 1, 1, 1, 5, 6, 10) Świnoujście 4795,18 (8447,24; 9734,50; 9411,93; 6327,94; 3600,20; 2426,34; 1813,33; 1706,51; 1273,28)
>>>>>
5. (2, 5, 6, 19, 23, 16) Skierniewice 2759,72 (3196,06)
>>>>>
34. (43, 31, 45, 42, 32, 38) Piotrków Trybunalski 1364,95 (1089,27)
>>>>>
48. (47, 46, 44, 44, 46) Mysłowice 846,50
Wśród sklasyfikowanych miast na prawach powiatu są tylko dwa z woj. łódzkiego (bez Łodzi jako miasta wojewódzkiego).
♦ MIASTA POWIATOWE:
1. (1, 1, 3, 3, 2) Wysokie Mazowieckie (podlaskie) 3953,95 (3205,79)
>>>>>
123. (43, 58, 101, 223; 226, 243, 245, 261, 264) Pabianice 1241,23 (1445,05; 1160,54; 820,16; 518,81; 466,99; 321,98; 221,30; 159,10; 108,70)
>>>>>
267. (266, 259, 224, 201, 152) Łęczyca (łódzkie) 346,50
Wśród 18 sklasyfikowanych miast powiatowych (bez tych na prawach powiatu) woj. łódzkiego Pabianice tym razem obniżyły pozycję (z 4. w latach 2021-2023 na 9. W latach 2022-2024).
♦ GMINY WIEJSKIE:
1. (18, 336, 573, 475) Dubicze Cerkiewne 12933,03
>>>>>
168. (889, 919, 654, 618, 413, 705, 478, 819, 804) Dłutów (1428,23; 905,61; 882,00; 960,64; 1068,33; 672,12; 611,46; 473,26; 515,31)
>>>>>
739. (878, 651, 588, 102, 170, 166, 1386, 1484, 1431) Dobroń 2096,20 (1437,38; 1092,04; 923,41; 1701,51; 1387,28; 1141,21; 248,19; 183,70; 239,40)
>>>>>
847. (608, 1150, 412, 357, 164, 215, 140, 95, 96) Pabianice 1920,45 (1726,02; 758,46; 1080,94; 1176,79; 1403,29; 1061,36; 922,40; 1117,94; 1193,90)
>>>>>
891. (374, 152, 81, 275, 264, 249, 261, 517, 876) Ksawerów 1866,53 (2090,95; 1747,13; 1782,56; 1289,26; 1233,15; 1020,80; 775,66; 600,04; 486,38)
>>>>>
1464. (1495, 1504, 1516, 1520) Słupca (wielkopolskie) 537,48
W tej ostatniej kategorii zaprezentowaliśmy lokaty wszystkich gmin wiejskich naszego powiatu pabianickiego.
Po dekadzie przewodzenia Kleszczów z Łódzkiego spadł na 3. miejsce:
3. (1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1) Kleszczów (łódzkie) 10023,27 (9984,82; 11333,94; 12442,66; 14633,95; 14659,54; 13504,99; 12860,62; 12529,58; 13054,34).
Opracowanie: Bernard Cichosz
Źródła: wspolnota.org.pl/rankingi/ oraz 43bis.media.pl/
<Aktualizacja: 2026-01-11>
……………………
Autorzy rankingu: Paweł Swianiewicz jest dyrektorem, a Julita Łukomska zastępczynią dyrektora Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego, ponadto Paweł Swianiewicz jest profesorem w Instytucie Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, a Julita Łukomska adiunktem w Katedrze Rozwoju i Polityki Lokalnej Uniwersytetu Warszawskiego
Pozostałe informacje
Przed dekadą Marek Grechuta zakończył swoją ziemską wędrówkę
Marek Grechuta (ur. 10 grudnia 1945 w Zamościu, zm. 9 października 2006 w Krakowie) dziś kończyłby 80 lat a za kilka miesięcy minie pełna dekada od jego śmierci.
W kolejnych artykułach przypomnę tu kilka tekstów mojego autorstwa o twórczości Marka Grechuty opublikowanych przed 10 laty (tu zaktualizowałem daty) tylko w papierowych wydaniach konstantynowskiego miesięcznika „Ex Libris 43bis” (ukazującego się od 13 stycznia 1996 r.).
■
Marka Grechuty Droga za widnokres
(„Ex Libris 43bis” nr 240, grudzień 2015 w: „Wiadomości – 43bis” nr 633/634)
■
Marka Grechuty Krajobraz pełen nadziei
(„Ex Libris 43bis” nr 240, grudzień 2015 w: „Wiadomości – 43bis” nr 633/634)
■
Jeszcze pożyjecie poeci prawdy
(„Ex Libris 43bis” nr 241,
Budowa przy Zgierskiej 8 w Konstantynowie Łódzkim
Do niedawna konstantynowianie przechodząc ul. Zgierską od pl. Kościuszki, mijając UM i Policję i dalej idąc chodnikiem po zachodniej stronie ulicy mogli pod adresem Zgierska 8 wstąpić do sklepu mięsnego firmy Jamir. Dziś tego sklepu już nie ma. Nie ma też budynku, w którym on się mieścił. Powstaje budynek nowy, nieco większy.
Co będzie wybudowane w samym centrum Konstantynowa Łódzkiego, bezpośrednio przy ul. Zgierskiej 8?
Realizowana już (ale z pewnym opóźnieniem – miała być pierwotnie zakończona w listopadzie 2024 r.) inwestycja przy ul. Zgierskiej 8 to budowa małego obiektu usługowo-mieszkalnego na działce o powierzchni ok. 450 m˛.
Zakres robót obejmuje:
– wykonany już demontaż (istniejącej wcześniej) zabudowy, w tym istniejącej garażowej
Czy w SP2 nie będzie oddziału sportowego w klasach IV-VI? Rodzice uczniów-sportowców z SP2 będą w tej sprawie rozmawiać z Burmistrzem
We wtorek 9 grudnia 2025 rodzice uczniów-sportowców udają się do Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego. Zamierzają porozmawiać o przyszłości ich dzieci, które mogą stracić możliwość nauki w klasie sportowej na poziomie klas IV-VI w Szkole Podstawowej nr 2 (ul. Kilińskiego 75). Rodzice obawiają się, iż władze szkoły nie zabiegają należycie o umożliwienie ich dzieciom nauki w klasie sportowej (ta szkoła ma najlepsze warunki w mieście, aby uzyskać status szkoły sportowej). W poprzednim roku klasa IVa nie miała statusu sportowej (rodzice dowiedzieli się o tym już po fakcie). W obecnej IIIa uczą się członkowie kadry województwa, zdobywcy złotych i srebrnych medali mistrzostw okręgu łódzkiego.
O problemie klasy sportowej w SP2 piszemy już nie pierwszy
Zimowe Mistrzostwa Polski w pływaniu 2025
♦ Zimowe Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych 15 lat (Bydgoszcz 12-14 grudnia 2025)
♦ Zimowe Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych 16 lat (Gorzów Wlkp. 12-14 grudnia 2025)
♦ Mistrzostwa Polski w Pływaniu w kategorii Open, Młodzieżowców 19-23 lat, Juniorów 17-18 lat (Szczecin 18-21 grudnia 2025)
♦ Zimowe Mistrzostwa Polski Młodzików 13 lat (Poznań 19-21 grudnia 2025)
♦ Zimowe Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych 14 lat (Łódź 19-21 grudnia 2025)
W grudniu zostaną rozegrane Mistrzostwa Polski w pływaniu we wszystkich kategoriach wiekowych:
♦ Mistrzostwa Polski w Pływaniu w kategorii Open, Młodzieżowców 19-23 lat, Juniorów 17-18 lat (Szczecin 18-21 grudnia 2025)
♦ Zimowe Mistrzostwa Polski Juniorów Młodszych 16 lat (Gorzów Wlkp. 12-14 grudnia
Konstantynowski Bicykl odjechał z Łódzkiej? Nie, on się zapadł pod ziemię
Jeszcze w minionym roku przechodząc ul. Łódzką od nowej hali sportowej przy Szkole Podstawowej nr 1 do pl. Kościuszki mijaliśmy znajdujący się pod nr. 3 budynek znany niemal wszystkim konstantynowianom. Sklep Bicykl był wprawdzie już zamknięty, ale spokojnie czekaliśmy na moment, kiedy Bicykl wystartuje do następnego etapu. Pod koniec bieżącego roku wydawało się, że Bicykl odjechał z Łódzkiej 3, ale on się zapadł pod ziemię…
Teraz przy Łódzkiej 3 (działka o pow. ok. 500-600 m˛) trwa budowa. Ma tam powstać mała architektura usługowo-handlowa.
Zakres robót obejmuje:
– wykonany już demontaż (istniejącej wcześniej) zabudowy (dawny sklep Bicykl);
– budowę parterowego budynku usługowego o powierzchni użytkowej ok. 150-200 m˛, z możliwością nadbudowy
Ta nabyta świadomość została, co spać pedagogom nie dała
Co jakiś czas, już od wielu lat, mój Pan z sentymentem
wspominając kabaret Salon Niezależnych, powtarza:
My, pokolenie w ciągu 3 lat dorosłych,
od tej wiosny przedwczesnej do zimy…
Ta nabyta świadomość została,
co spać pedagogom nie dała!
/bc/
50. rocznica „Listu 59”. Kleyff, Wolski i „43bis”
Komu wypadła młodość na ten czas
(a wiek dorastania na lata 1968-1970)
i na dodatek nieobca mu była twórczość
Salonu Niezależnych, to u tego ta nabyta
wówczas świadomość została co spać
pedagogom nie dała. I ciągle nie daje…
Tak o sobie mówiło już przed 50 laty (i do dziś to trwa) Pokolenie marca ’68. Pokolenie w ciągu 3 lat dorosłych – od tej wiosny przedwczesnej do zimy. Do tego pokolenia należą m.in. Jacek Kleyff (bard, Salon Niezależnych), Marcin Wolski (Nadredaktor, satyryk, „Polskie zoo”) i niżej podpisany (Naczelny „43bis”).
W 50. rocznicę „Listu 59”, podpisanego m.in. przez Jacka Kleyffa, współtwórcę Salonu Niezależnych, redakcja „43bis” otrzymała od Marcina Wolskiego (współpracującego z „Salonem”)
Trzy lata – od tej wiosny przedwczesnej do zimy
Po przeczytaniu artykułu posłuchaj:
„Dobre wychowanie”,
muzyka Jacek Kleyff
tekst Marcin Wolski
wyk. Salon Niezależnych
Pokolenie Kolumbów, zetempowców, tubylców
– bardzo modne i trafne terminy,
lecz jak nazwać nas, młodszych,
w ciągu trzech lat dorosłych,
od tej wiosny przedwczesnej do zimy?
Jaki termin wykuwać naprędce
dla tych łebków, co wrażeń niesyte
– „pokolenie czapki studenckiej”
czy „zimowych nausznic z tłumikiem”? […]
Niezależnie, co z nami się stanie,
czy znów czwórki rozciągną się drogą,
ta nabyta świadomość zostanie,
co nie daje spać pedagogom!
[Marcin Wolski, „Dobre wychowanie”, 1971]
Jacek Kleyff wyśpiewał tą piosenką Grand Prix na Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie
ŚRODKI UE 2004-2024/5. NASZ RAPORT: W ostatnich kilku latach, w Rankingu wykorzystania środków UE, Konstantynów Łódzki wśród outsiderów. To zaniżyło naszą pozycję w całym dwudziestoleciu
■ Konstantynów Łódzki, w ostatniej minionej kadencji samorządu terytorialnego (2018-2024), należał do outsiderów Rankingu wydatków finansowych ze środków UE (per capita).
■ W najnowszym Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 (per capita) dwutygodnika „Wspólnota” (czyli z całej historii tej klasyfikacji) Konstantynów Łódzki wyraźnie pogorszył swoją pozycję w stosunku do poprzedniej, równie miarodajnej klasyfikacji (za lata 2004-2014) obejmującej pierwszą z obu dekad.
W Polsce, w grupie 680 MIASTECZEK, w najnowszej klasyfikacji obejmującej dwie dekady (lata 2004-2024) Konstantynów Łódzki jest na 206. miejscu. W poprzedniej (za lata 2004-2014) nasze miasto zajmowało 80. pozycję.
Odpowiednio w Łódzkiem,
ŚRODKI UE 2004-2024/4. W Łódzkiem (w całej historii tego rankingu): Konstantynów Łódzki na 14. miejscu wśród 39 gmin
■ W najnowszym Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 (per capita) dwutygodnika „Wspólnota” (czyli za cały okres dwóch dekad) Konstantynów Łódzki wyraźnie pogorszył swoją pozycję.
W Łódzkiem, w grupie 39 MIASTECZEK, w najnowszej klasyfikacji obejmującej dwie dekady (lata 2004-2024) Konstantynów Łódzki jest na 14. miejscu. W poprzedniej, równie miarodajnej klasyfikacji (za lata 2004-2014) obejmującej pierwszą z obu dekad (w całej historii tego Rankingu) nasze miasto zajmowało 5. pozycję (wówczas wśród 23 MIAST INNYCH, dziś określanych jako MIASTECZKA).
W poprzednim oraz w tym i następnym tekście dot. Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 koncentrujemy się na porównaniu dwóch klasyfikacji (z całej historii tego
ŚRODKI UE 2004-2024/3. W Polsce (w całej historii tego rankingu): Konstantynów Łódzki na 206. miejscu wśród 680 gmin
■ W najnowszym Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 (per capita) dwutygodnika „Wspólnota” (czyli za cały okres dwóch dekad) Konstantynów Łódzki wyraźnie pogorszył swoją pozycję.
W Polsce, w grupie 680 MIASTECZEK, w najnowszej klasyfikacji obejmującej dwie dekady (lata 2004-2024) Konstantynów Łódzki jest na 206. miejscu. W poprzedniej, równie miarodajnej klasyfikacji (za lata 2004-2014) obejmującej pierwszą z obu dekad (obejmujących całą historię analizowanego tu Rankingu) nasze miasto zajmowało 80. pozycję.
W najnowszym Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 (per capita) dwutygodnika „Wspólnota” (czyli za cały okres dwóch dekad) Konstantynów Łódzki znalazł się, w grupie 680 MIASTECZEK na miejscu 206. To może
Jest wyrok dla kierowcy – sprawcy śmierci konstantynowskiej pływaczki Justyny Burskiej
■ Sąd uznał oskarżonego Jacka D. za winnego i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 3 lat próby. Ponadto, Sąd orzekł wobec oskarżonego trzyletni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a także zasądził od niego nawiązki na rzecz pokrzywdzonych.
Sąd Rejonowy w Olsztynie we wtorek, 2 grudnia 2025 wydał wyrok w sprawie śmiertelnego wypadku, w którym zginęła utytułowana pływaczka, wieloletnia reprezentantka UKS Piątka Konstantynów Łódzki, a po podjęciu studiów zawodniczka AZS UWM Olsztyn. Po zakończeniu kariery pracowała w Olsztynie jako trenerka i instruktorka pływania.
Justyna Burska w barwach konstantynowskiej Piątki zdobyła 54 (24-17-13) medale mistrzostw Polski w pływaniu [na basenie:
ŚRODKI UE 2004-2024/2. W pozyskiwaniu i wydatkowaniu środków z UE Konstantynów Łódzki niezmiennie i zdecydowanie wyprzedza Lutomiersk
■ W całej historii Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 Konstantynów Łódzki zawsze pozyskiwał i wydatkował więcej pieniędzy aniżeli Lutomiersk (drugie z dwóch MIASTECZEK w naszym powiecie pabianickim). I nawet w najgorszych dla naszego konstantynowskiego samorządu klasyfikacjach, w których zajmowaliśmy bardzo niechlubne miejsca:
♦ 2014-2017: miejsce w Polsce: 294. (w Łódzkiem: 11.);
♦ 2014-2019: miejsce w Polsce: 451. (w Łódzkiem: 14.);
♦ 2014-2021: miejsce w Polsce: 520. (w Łódzkiem: 21.)
środki pozyskane i wydatkowane przez Konstantynów Łódzki przewyższały środki z UE, które zdobył i zainwestował Lutomiersk.
Od niedawna w naszych cyklach analizujących rankingi gmin redakcja „43bis” umieszcza tekst porównujący osiągnięcia
Oba budynki trafostacji na os. Sucharskiego już wyburzone. Trwają prace przełączeniowe przy nowych stacjach kontenerowych
Na naszych zdjęciach prezentujemy aktualny wygląd obu stacji kontenerowych 15/0,4 kV i terenu w ich sąsiedztwie na os. Sucharskiego w Konstantynowie Łódzkim (zdj. wykonano 29 listopada 2025). Obecnie obie stacje transformatorowo-rozdzielcze przyporządkowane są do adresów: ul. Okołowicza (ta usytuowana przy szczycie bloku Sucharskiego 9A) oraz ul. Sucharskiego (ta przy Orliku). Należą one do PGE Dystrybucja S.A. Rejon Zgierz-Pabianice. Obie te rozdzielnice SN/nN jeszcze nie funkcjonują w sieci energetycznej.
Tekst i zdjęcia: Bernard Cichosz
Zdjęcia lepszej jakości na:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100063305373365&ref=embed_page#
ŚRODKI UE 2004-2024/1. Wyraźny kryzys Konstantynowa Łódzkiego w drugiej dekadzie (2014-2024) zaniżył naszą pozycję w całym dwudziestoleciu (2004-2024)
■ W najnowszym Rankingu wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 (per capita) dwutygodnika „Wspólnota” (czyli za cały okres dwóch dekad) Konstantynów Łódzki znalazł się, w grupie 680 MIASTECZEK na miejscu 206. To może nawet niezła lokata, ale znacznie niższa, aniżeli pozycja 80. w Rankingu za pierwszą dekadę (2004-2014).
Ranking wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 dwutygodnika „Wspólnota”to już czwarta z prestiżowych, regularnie od lat analizowana przez nas, klasyfikacja.
Zauważmy, że Ranking wydatków finansowych ze środków UE 2004-2024 dwutygodnika „Wspólnota” obejmuje, z zasady, okresy kilkuletnie (przesuwane w czasie) oraz ponadto całą pierwszą (2004-2014) i obie dekady łącznie 2004-2024.
Pozycja Konstantynowa Łódzkiego
Ranking za rankingiem (4). Analizujemy już czwartą tegoroczną klasyfikację. W Rankingu środków UE 2004-2024 druga dekada (2014-2024) to kryzys Konstantynowa Łódzkiego
■ Najnowszy Ranking wydatków finansowych ze środków UE dwutygodnika „Wspólnota” (per capita) klasyfikuje jst w całym okresie dwóch dekad łącznie a więc lata 2004-2024. Za okres pierwszej dekady (2004-2014) okazał się też ranking w 2015 roku (dzięki uprzejmości redakcji „Wspólnoty” dysponujemy tą pełną klasyfikacją, nasza redakcja kompletowała wówczas tylko wyniki Konstantynowa Łódzkiego). Analizując te rankingi i pozostałe obejmujące okresy kilkuletnie możemy stwierdzić, że to słaba druga dekada (2015-2024) spowodowała znaczne obniżenie lokaty naszego miasta za obie dekady łącznie.
7 listopada 2025 został opublikowany czwarty z prestiżowych, regularnie od lat analizowanych przez nas, rankingów obejmujących dane z roku 2024. Najnowszy
Seniorzy konstantynowskiego Włókniarza, po rocznej przerwie, znów na własnym konstantynowskim parkiecie zagrali w rywalizacji mistrzowskiej w piłce ręcznej
■ Kolejka 7: 29 Listopada 2025 (sobota)
KKS Włókniarz Konstantynów Łódzki – KS Niedźwiedzie Suwałki 33:14 (17:7)
29 listopada 2025, po rocznej przerwie w rozgrywkach mistrzowskich piłki ręcznej, seniorzy konstantynowskiego Włókniarza znów zagrali mecz na własnym parkiecie.
W sezonie 2023/2024 konstantynowianie występowali w I lidze. W następnym sezonie 2024/2025 zabrakło ich w rywalizacji mistrzowskiej. Teraz w sezonie 2025/2026 powrócili na parkiet zaczynając rywalizację w najniższej klasie rozgrywkowej, w II lidze. Grają w jednej z czterech grup II ligi (gr. C). Sezon rozpoczęli już 5 października, ale we własne konstantynowskiej hali wystąpili dopiero dziś. Pokonali bardzo wysoko 33:14 (17:7) najsłabszy zespół w tej grupie KS Niedźwiedzie
Trwa wymiana drugiej trafostacji na osiedlu Sucharskiego (przy Orliku obok SP 5)
W czwartek, 27 listopada 2025 w Konstantynowie Łódzkim nastąpiło wyburzenie budynku stacji elektroenergetycznej wnętrzowej 15/0,4 kV usytuowanego pomiędzy blokiem mieszkalnym (przy ul. mjr. Henryka Sucharskiego 5) i boiskiem Orlik (należącym do Szkoły Podstawowej nr 5 znajdującej się pod adresem ul. Sadowa 5/7).
Już wcześniej obok wyburzonego budynku ustawiono nową stację kontenerową. Będzie ona funkcjonować po dokonaniu przełączeń.
Nie są przewidziane przerwy w dostawie energii elektrycznej.
Więcej zdjęć na:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100063305373365&ref=embed_page#
https://www.facebook.com/bernard.cichosz/
Tekst i zdjęcia: Bernard Cichosz
<Aktualizacja: 2025-11-28>
Tragiczna śmierć utalentowanej pływaczki. Sąd zakończył proces w sprawie wypadku
Sąd Rejonowy w Olsztynie zakończył proces Jacka D., który jest podejrzany o spowodowanie wypadku śmiertelnego z udziałem motocyklistki Justyny Burskiej, utytułowanej pływaczki. Wyrok ma zapaść 2 grudnia. Prokurator wnioskuje o karę w zawieszeniu, rodzina ofiary domaga się czterech lat bezwzględnego więzienia.
Do tragicznego wypadku doszło 17 sierpnia 2024 roku na skrzyżowaniu lokalnych dróg pod Olsztynem. Jacek D., kierując toyotą, nie zatrzymał się na znaku STOP na drodze podporządkowanej i zderzył się z motocyklem prowadzonym przez 29-letnią Justynę Burską, która jechała drogą z pierwszeństwem. Motocykl uderzył w drzwi pasażera samochodu. Pływaczka poniosła śmierć na miejscu w wyniku licznych urazów wewnętrznych.
Cały artykuł>>>
Wynagrodzenie Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego Roberta Jakubowskiego nie jest już wyższe od pensji Prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego. I teraz już nie będzie, bo nie może być
■ Do niedawna Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego Robert Jakubowski zarabiał jako włodarz miasteczka (niecałe 20 tys. mieszkańców) o niemal 2 000 zł więcej od Prezydenta stolicy Polski Rafała Trzaskowskiego (niecałe 2 mln mieszkańców). Teraz włodarz Warszawy jest już po podwyżce, a włodarz Konstantynowa jeszcze przed podniesieniem wysokości pensji przez Radę Miejską (powinno to nastąpić w najbliższym czasie). Na razie w programie sesji listopadowej (27.11.2025) nie ma uchwalenia stosownego dokumentu, ale to nie znaczy, że nie nastąpi odpowiednia autopoprawka w ostatniej chwili. Zresztą, co się odwlecze to nie uciecze, bo uchwała będzie mogła obejmować również wyrównanie od lipca 2025 r., co jest zgodne z datą wsteczną nowych stawek z rozporządzenia Rady
Przed dwoma laty zmarł Marek Ałaszewski, lider Klanu
Żył 80 lat. Jego zasługi dla muzyki i malarstwa są niepodważalne. Marek Ałaszewski stał się legendą, a jego zespół Klan zapisał się na trwałe w historii polskiego rocka. Muzyk jest twórcą niezwykłego widowiska MROWISKO i niepowtarzalnego happeningu plastyczno-muzycznego MUZYKA BETONÓW.
Gitarzysta, wokalista, kompozytor, aranżer, autor tekstów, bandleader – sam, intuicyjnie wchodził we wszystkie rejony wtajemniczenia. Najważniejsze lata jego twórczości to okres określany przez Pawła Brodowskiego, jako czas wzlotu polskiego rocka:
— Nigdy wcześniej ani nigdy później nasze zespoły nie były tak blisko światowego topu: Niemen Enigmatic i „Bema pamięci rapsod żałobny”, Breakout i „Na drugim brzegu tęczy”, czy psychodeliczny Romuald i Roman. Klan
Przed 10 laty zakończył się ostatni sezon wspólnych startów, w barwach Piątki, dwóch najwybitniejszych konstantynowskich pływaczek: Justyny Burskiej i Mileny Karpisz. Teraz mamy sezon bez medalu MP
■ W najwspanialszym sezonie konstantynowskiej Piątki 2014/2015 jej pływacy zdobyli 35 (18-10-7) medali Mistrzostw Polski w pływaniu. Teraz konstantynowskie pływanie doczekało się pierwszego sezonu (2024/2025) bez medalu MP…
■ 11 listopada 2025 podczas konstantynowskich obchodów Narodowego Święta Niepodległości proklamowano pośmiertne przyznanie wybitnej pływaczce Justynie Burskiej tytułu „Zasłużony dla Miasta Konstantynowa Łódzkiego”. To o dekadę za późno.
■ Sukcesy Mileny Karpisz, drugiej z dwóch najwybitniejszych zawodniczek Piątki jeszcze nie zostały podobnie uhonorowane przez władze Konstantynowa Łódzkiego. Dokładnie, za miesiąc minie 10 lat od jej jednego z wielkich pływackich osiągnięć podczas Zimowych Mistrzostw Polski 2015. Pobiła ona
Konstantynowscy piłkarze już zakończyli rundę jesienną. Najskuteczniejsza runda seniorów KAS w historii rywalizacji w klasie okręgowej
■ 16 listopada 2025 piłkarze Konstantynowskiej Akademii Sportu zakończyli pierwszą rundę sezonu mistrzowski 2025/2026. W rozegranych jesienią 15 spotkaniach klasy okręgowej zdobyli 28 pkt (8-4-3, 35:20). Wśród 16 zespołów klasy okręgowej KAS zajmuje 7. miejsce. Była to najskuteczniejsza runda tego zespołu w historii rywalizacji w klasie okręgowej (jesienią KAS zdobyła średnio 1,86666666666 pkt w meczu, a to oznacza iż także w żadnym sezonie nie mieli lepszej skuteczności).
■ ■ 15 listopada 2025 piłkarze KKS Włókniarz zakończyli piłkarską jesień 2025/2026. W rozegranych 13 spotkaniach klasy A zdobyli 21 pkt (7-0-6, 32:26). Wśród 14 zespołów klasy A Włókniarz zajmuje 6. miejsce.
Przypominamy też (na końcu artykułu):
KOLEJNOŚĆ KOŃCOWĄ SEZONU
ZDRAJCY ODDAJCIE POLSKĘ POLAKOM! Na fanpage’u „43bis” post „Rowerzysta – patriota” (sprzed trzech dni) ma ponad 10 000 wyświetleń
W przeddzień Święta Niepodległości na konstantynowskim targowisku (przy ul. Sucharskiego) zauważyłem rowerzystę – patriotę, który oryginalnie wyraził swoje opinię dot. obecnej sytuacji Polski (ZDRAJCY ODDAJCIE POLSKĘ POLAKOM!). Zrobiłem zdjęcia jego roweru, kiedy poszedł po zakupy. Umieściłem je w trzech miejscach w Internecie (10 listopada 2025):
♦ strona dziennika „43bis”
♦ fanpage tej strony
facebook.com/profile.php?id=100063305373365&ref=embed_page#
♦ prywaty profil
Po trzech dobach post „Rowerzysta – patriota” (ZDRAJCY ODDAJCIE POLSKĘ POLAKOM!), tylko na samym fanpage’u przekroczył 10 000 wyświetleń (nie obserwuję liczby wyświetleń na wspomnianych pozostałych dwóch miejscach In
Konstantynowski Klub „Gazety Polskiej” na Marszu Niepodległości 2025
Wśród kilkuset tysięcy uczestników Marszu Niepodległości 2025 w Warszawie znaleźli się członkowie Klubów „Gazety Polskiej” z różnych zakątków Polski. Oczywiście, jak na każdym ważnym zgromadzeniu patriotycznym także 11 listopada 2025 w Warszawie obecny był Klub „Gazety Polskiej” Konstantynów Łódzki.
Tegoroczny Marsz Niepodległości przeszedł pod hasłem „Jeden Naród – Silna Polska”. Hasło nawiązuje do problemu masowej, niekontrolowanej migracji, który nie od dziś niepokoi Polaków, a ostatnio zaczyna dotykać Polski.
BC
Fot. via
facebook.com/halina.indrzejczyk
facebook.com/kluby.gazetypolskiej
<Aktualizacja: 2025-11-13>
- Kontakt
■ Redaktor naczelny: Bernard Cichosz
■ tel. 603 44 43 43 ■ 43bis@post.pl
Zbigniew Macias w TV WIADOMOŚCI - 43bis: Bardzo chętnie wracam do Konstantynowa (mat. arch. z 2006-05-16) 
# WASZE GROBY W NASZYCH SERCACH 
Katalogi IPN 
Inwentarz archiwalny IPN 
